Ten serwis wykorzystuje pliki cookies. Wszystkie zasady ich używania wraz z informacjami o sposobie wyrażania i cofania zgody na używanie cookies, opisaliśmy w Polityce Prywatności.

Akceptuję Politykę prywatności (Nie pokazuj mi więcej tego powiadomienia).
A A A

XXIII Ciechanowska Jesień Poezji

Złota i z kilkoma jubileuszami

 

   Tegoroczna, już 23. z kolei, Ciechanowska Jesień Poezji trwała dwa dni (10-11 października 2018), przy pięknej złotej pogodzie i świętowaniu kilku jubileuszy. Była jak zwykle bogata artystycznie i przybliżyła kolejną zapomnianą literacką sylwetkę z regionu – tym razem okresu międzywojennego - Bronisławę Włodkównę. Uczestniczyło w niej blisko 50 poetów, nie tylko z regionu, ale z różnych zakątków Polski oraz z Francji i Litwy.

   Poeci, przyjezdni i z regionu, odbyli najpierw spotkania autorskie we wszystkich szkołach podstawowych i średnich Ciechanowa, Gumowa i Gołotczyzny. Młodsi adepci literatury mogli w tym czasie w Kawiarni Artystycznej skorzystać z warsztatów literackich, które prowadziła Marta Berowska – znana literatka z Warszawy.

   Jak zawsze podczas pierwszego dnia Jesieni Poezji swoją premierę miał nowy, tym razem jubileuszowy, 20. numer „Ciechanowskich Zeszytów Literackich”. Ten ukazujący się od 20 lat pod redakcją dr. Teresy Kaczorowskiej periodyk, wydawany nakładem Związku Literatów na Mazowszu z siedzibą w PCKiSZ w Ciechanowie, nosi w tym roku tytuł „Bronisława Włodkówna (1882-1950), pisarka odrodzonej Polski”. Pismo poświęcono bowiem w dużej części urodzonej we wsi Nużewko pod Ciechanowem zapomnianej autorce wielu książek (głównie dla młodzieży) i nauczycielce, której książki w odrodzonej Polsce cieszyły się dużym powodzeniem. Zeszyt uczynił to głównie poprzez obszerny tekst Barbary Bielastej, ponadto opublikowano dwa opowiadania Bronisławy Włodkówny, doskonale oddające klimat odradzającej się przed 100 laty niepodległej Polski. Sylwetkę pisarki przybliżono też podczas uroczystej promocji periodyku w Kawiarni Artystycznej, gdzie Barbara Bielasta wygłosiła o niej prelekcję. Na prezentację jubileuszowego numeru przybył cały zespół redakcyjny i wielu jego autorów, a także poseł Robert Kołakowski (grafik „CZL”) oraz wicestarosta Andrzej Pawłowski (Starostwo Powiatowe w Ciechanowie wspiera druk pisma).

   Potem, też pierwszego dnia Jesieni, literaci uczestniczyli w Kawiarni Artystycznej w pięknej Nocy Poetów. Prezentację poezji autorów przeplatano utworami Edwarda Stachury w wykonaniu dwóch warszawskich bardów: Sławomira Zygmunta i Krzysztofa Domańskiego (koncert „Biała lokomotywa”).

 

   Czwartek (11 października 2018) był jak zwykle dniem opinogórskim. Zwiedzano Muzeum Romantyzmu, oddano hołd Zygmuntowi Krasińskiemu (w kryptach kościoła) i kustoszowi Januszowi Królikowi (na cmentarzu). Jak zwykle w południe zaplanowano Spotkanie z Literaturą w Opinogórze, już XX z kolei (drugi jubileusz), tym razem z prezesem Polskieggo PEN Clubu dr. Adamem Pomorskim oraz rozstrzygnięto XXX Ogólnopolski Konkurs Poetycki „O Laur Opina” (trzeci jubileusz tej Jesieni Poezji). Nagrodzone w ciągu ostatnich 10 lat utwory konkursu zostały wydrukowane w almanachu „Laur Opina”, zaś XXX Konkursu „O Laur Opina” – na łamach „Jednodniówki poetyckiej”.

 

Wspaniały koncert poetycko-fortepianowy w wykonaniu laureatów konkursu oraz młodych utalentowanych pianistów: Michała Kwiatkowskiego i Piotra Żandarskiego /PSM II st. w Mławie II w Mławie filia w Ciechanowie z klasy fortepianu Tatiany Fedorczuk Eichler, zakończył 23. edycję Jesieni Poezji.

 

        

   – Była to Jesień Poezji pod każdym względem niezwykła. Piękni ludzi, piękne miejsca, bogate dziedzictwo kulturowe Ziemi Ciechanowskiej i wysoki poziom organizacyjny stawiają w czołówce krajowej ten literacki festiwal – powiedział poeta i wydawca Miłosz Manasterski z Warszawy.

 

   W XXIII Ciechanowskiej Jesieni Poezji uczestniczyli również inni literaci z różnych stron Polski i zagranicy, jak Irena Duchowska (Litwa), Mirosława Niewińska (Francja), Paweł Kuszczyński (Poznań), Marta Berowska (Warszawa), Grażyna Kilanowicz-Borecka (Warszawa), Maria Jolanta Kowalska (Bydgoszcz), Teresa Radziewicz (Białystok), Janusz Termer (Warszawa), Juliusz Erazm Bolek (Warszawa), Andrzej Rola-Stężycki (Różanna, Ziemia Grójecka), Dorota Ryst (Warszawa, przewodnicząca jury XXX Konkursu „O Laur Opina”), a także poeci z regionu: z Ciechanowa, Płońska, Mławy, Przasnysza. Organizatorami byli: Związek Literatów na Mazowszu, Powiatowe Centrum Kultury i Sztuki im. M. Konopnickiej w Ciechanowie, Muzeum Romantyzmu w Opinogórze, przy wsparciu finansowym Starostwa Powiatowego i Urzędu Miasta w Ciechanowie.

 

 

*** Bronisława Włodkówna (urodziła się 19 sierpnia 1882 r. we wsi Nużewko, pow. ciechanowski – zmarła 4 września 1950 r. w Olsztynie). Jej rodzice Józef i Zofia Włodkowie mieli własny majątek w Nużewku. Po jego sprzedaży objęli w dzierżawę od ordynacji Krasińskich majątek w Lekowie. Bronisława uczyła się najpierw w domu w Lekowie, a potem na pensji w Warszawie. Przed I wojną światową nauczała dzieci j. francuskiego na dworach szlacheckich. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości pracowała w konsulacie odrodzonej RP w Monachium. W 1922 r. zamieszkała w Warszawie i poświęciła się twórczości literackiej dla młodzieży, prowadząc ożywione życie literackie.

   Autorka wielu książek, głównie dla młodzieży, m.in. Orlińscy (1911), Julcia (1912), Stracone szczęście (1913), Proste dzieje (1913), Na własnym zagonie (1914), Opowiadania (1917). Najbardziej płodny jej okres twórczości przypada na lata Polski międzywojennej, kiedy ukazały się: W obłokach (1919, 1925), Zbratani (1920), Bonar piękny i Bonar garbaty (1921), Cierpienie i radość (1927), Księżniczka Wanita (1928,1936), Dzielne rodzeństwo (1930), Przeciw złej doli: Opowiadania dla młodzieży (1923), Tajemnica pana Kosty (1938).

   Po wybuchu II wojny światowej Bronisława Włodkówna tułała się po różnych domach i majątkach (kuzynów i przyjaciół, aby uniknąć deportacji). Od 1 listopada 1946 r. podjęła pracę w tworzącej się Miejskiej Bibliotece Publicznej w Olsztynie. Zmarła nagle w wyniku wylewu krwi do mózgu.

   Wspominana jest jako osoba bardzo kulturalna, oczytana, znająca języki obce, również towarzyska, z dużym poczuciem humoru. Jej książki w odrodzonej Polsce cieszyły się dużym powodzeniem.

 

 

Poniżej zamieszczamy tekst dr Teresy Kaczorowskiej o jubileuszowym wydaniu CZL:

 

Jubileusz „Ciechanowskich Zeszytów Literackich”

   „Ciechanowskie Zeszyty Literackie”, wydawane obecnie przez niezależny Związek Literatów na Mazowszu (ZLM) z siedzibą w Powiatowym Centrum Kultury i Sztuki im. M. Konopnickiej w Ciechanowie - obchodzą swój jubileusz 20-lecia. „CZL” nr 20 jest niejako podwójnie jubileuszowy, gdyż ukazał się w 100-lecie odzyskania przez Polskę niepodległości.

   – Oznacza to, że wydawaliśmy nasz periodyk dokładnie przez jedną piątą okresu Niepodległej, myślę więc, że osiągnęliśmy dobry wynik – mówiła, 10 października 2018 r., na prezentacji 20. numeru „CZL” prezes ZLM dr Teresa Kaczorowska, która od początku redaguje „CZL”. Podzieliła się też refleksją o dwudziestu latach wydawania pisma…

 

      Powstało ono przed 20 laty za usilną namową pierwszego prezesa ZLM (wówczas CO ZLP) - Alfreda Borkowskiego. Grono literatów było niewielkie, liczyło zaledwie pięcioro osób, stanowili je: Alfred Borkowski, Janina Boniakowska, Grzegorz Roszko, Stanisław Kęsik i Teresa Kaczorowska (dziś żyje tylko dwoje ostatnich). I te pięć osób zaprezentowało, dokładnie w Roku Mickiewiczowskim (1998) swoją twórczość w pierwszym numerze. „CZL” nr 1 nosił tytuł Pierwszy lot i liczył zaledwie 128 stron. Był sponsorowany przez Urząd Miasta i ówczesnego prezydenta Ciechanowa Marka Gąsiorowskiego, a został wydany – poza CO ZLP – przez Agencję Wydawniczo-Reklamową „TESS” w Ciechanowie (i tak było przez pierwsze dwa lata). Okładkę i całą szatę graficzną opracował prezes tej Agencji Robert Kołakowski (dziś poseł RP już IV kadencji), a wydrukował Zakład Wydawniczo-Poligraficzny „Arjada” w Ciechanowie. W tym pierwszym numerze (bezlitośnie skrytykowanym przez niektórych lokalnych „literatów”), w imieniu Redakcji redaktor pisała:

  

   „[…] Mamy nadzieję, że debiutujący własnym wydawnictwem Oddział ZLP w Ciechanowie będzie nie tylko przybliżał mieszkańcom literaturę, ale także podniesie rangę całego regionu. Nasza twórczość, podobnie jak zachowane zabytki, pomniki, pamiątkowe tablice czy wyryte na wielu głazach patriotyczne napisy, świadczą o miłości do Polski, a szczególnie do małej Ojczyzny. Niech kamienie pozbędą się chłodu, niech z uczuciem mówią o tej rodzinnej krainie, bo poznanie jej kultury, piękna oraz historii zachęci, aby żyć dla niej, tworzyć i pracować […]”.

 

   - I jako literaci tworzyliśmy, pracowaliśmy, nie licząc godzin ani lat – mówiła redaktor Kaczorowska - Drugi numer „CZL” zatytułowany Z przełomu tysiącleci, o podobnej objętości, też wydany przez CO ZLP i Agencję „TESS” w Ciechanowie, przy wsparciu finansowym Urzędu Miasta w Ciechanowie - został wydrukowany w 1999 r. przez Zakład Poligraficzno-Wydawniczy „GRAF-DRUK” w Ciechanowie (do dziś drukuje nasze pismo). Zawierał utwory już nie pięciorga członków CO ZLP, ale szesnastu autorów z całej Polski, w tym znanych warszawskich literatów, m.in. Marka Wawrzkiewicza (prezesa ZG ZLP), Zdzisława T. Łączkowskiego, Andrzeja Jastrzębca-Kozłowskiego, Andrzeja Zaniewskiego. A ja pisałam tekście Od Redakcji:

 

   „[ …] Mamy nadzieję, że ekonomiści, którzy są dziś „kapłanami naszej planety”, ciechanowskim autorom nie zaszkodzą. I że w pierwszym roku XXI wieku wydamy następny zeszyt literacki. […]”.

 

     No i udało się! Zespół redakcyjny działał społecznie, bez siedziby z prawdziwego zdarzenia, nawet bez telefonu. Jedynie d r u k pierwszych sześciu numerów pisma wspierał Urząd Miasta w Ciechanowie, potem stopniowo do mecenasów dołączył także Urząd Marszałkowski Woj. Mazowieckiego oraz przez Starostwo Powiatowe w Ciechanowie (okazało się najwierniejsze, gdyż pomaga w druku nieprzerwanie począwszy od ósmego numeru). Dzięki temu Zeszyty mogły się ukazywać co roku i cały czas doskonalić. Stopniowo stawały się coraz większe objętościowo, coraz treściwo bogatsze (od piątego numeru podzielone na działy), coraz bardziej ambitne, ciekawsze. Co roku starano się przybliżać twórczość nie tylko autorów z regionu, ale także z Polski i zza granicy.

 

   Prawie każdy nowy numer „Ciechanowskich Zeszytów Literackich” poświęcano – w dużej części - ważnej postaci literatury z regionu, często zapomnianej, której przywracano pamięć i blask. Od wiodącej postaci nadawano Zeszytowi tytuł – wystarczy zerknąć na okładki, które zamieszczono na końcu 20. numeru, że periodyk był poświęcony m.in. Zygmuntowi Krasińskiemu (kilkakrotnie), Maciejowi Kazimierzowi Sarbiewskiemu, Aleksandrowi Świętochowskiemu, Stefanowi Żeromskiemu, Henrykowi Sienkiewiczowi, Marii Konopnickiej, Marii Skłodowskiej-Curie, powstańcom styczniowym-literatom, Bolesławowi Biegasowi, Zuzannie Morawskiej, Stanisławowi Kostce Anastazemu Chełchowskiemu, Brunowi hr. Dionizemu Kicińskiemu. Promocje poszczególnych numerów „CZL” organizowano zawsze podczas naszych dorocznych Jesieni Poezji, często w terenie, współpracując z lokalnymi samorządami, szkołami, instytucjami, co stawało się tam zwykle wydarzeniem lokalnym, owocując nie tylko wiedzą, ale odsłanianiem tablic.

  

Publikowało na łamach „CZL” do tej pory wielu autorów, nie tylko z regionu (wszyscy najważniejsi), ale także z całego kraju, w tym najbardziej znani. Ze wszystkich opcji i organizacji literackich. Wystarczy tylko wymienić z Polski: Krzysztofa Gąsiorowskiego, Ernesta Brylla, Bohdana Urbankowskiego, Dariusza Lebiodę, Zbigniewa Irzyka, Stefana Jurkowskiego, Alicję Patey-Grabowską, Zbigniewa Jerzynę, Grzegorza Wiśniewskiego, Eligiusza Dymowskiego, Janusza Krasińskiego, Romana Śliwonika, Grzegorza Walczaka, Annę i Jacka Kajtochów, Hannę Karp, Ryszarda Krynickiego, Julię Hartwig, Adama Zagajewskiego, Krzysztofa Karaska, Wojciecha Wencla, Adrianę Szymańską, Kazimierza Brakonieckiego, Waldemara Smaszcza, Wacława Holewińskiego, Sergiusza Sternę-Wachowiaka, Janusza Termera, Janusza Roszkowskiego, Antoniego Liberę, Elżbietę Juszczak, czy Jerzego Stanisława Czajkowskiego.

   Wiele artykułów miało charakter naukowy, warto więc wymienić choć kilku uczonych, których teksty wydrukowano, profesorów różnych uczelni: Jakuba Lichańskiego, Juliusza Chrościckiego, Ewy Paczoskiej, Wiesława Jana Wysockiego, Eligiusza Szymanisa, Elwiry Buszewicz, czy Wiesława Pusza.

 

   W ciągu tych dwudziestu lat publikowali w „CZL” również autorzy spoza kraju, m.in. Birute Jonuskaite, Wojciech Piotrowicz, Romuald Miecznikowski, Alina Lassota, Tomasz Tamosiunas, Daniel Krajczyński, Irena Duchowska (Litwa); Jan Brodal (Norwegia), Agata Kalinowska-Bouwy, Mirosława Niewińska, Jadwiga Dąbrowska, Frederic M.X. Meissonnier, Krzysztof Andrzej Jeżewski, Marta Pycior (Francja), Józef Pless, Klaus Rainer Goll, Karl Grenzler, Michael Augustin, Christian Medardus Manteuffeul (Niemcy), Filip Rosenau (Izrael), Geza Cseby, Gabor Zsille, Lajos Szakolczay, Konrad Sutarski (Węgry), Kazimierz Braun, Maria Zakrzewska, Maria Szonert, Alina Szymczak, Adam Lizakowski (USA), Wasiliki Leondartii, Jorgos Petropulos, Beata Żółkiewicz-Siakantaris (Grecja), Janko Vujinovic, Vesna Dencic, Orben Ristic, Ivan Korponai, Aleksandar Cotric, Dejan Bogojevic (Serbia), Dymitrina Lau-Bukowska, Iwan Suchiwanow, Kalina Telianowa (Bułgaria),Janina Wołosiecka-Al.-Koni, Anna Bagriana, Dorota Jaworska, Tadey Karabowycz, Nadija Humeniuk, Petro Korobczuk, Ołena Krysztalska, Olha Lasniuk (Ukraina), Angel Gomez Espada, Juan de Dios Garcia (Hiszpania), Leokadia Komaiszko (Belgia), Ludwika Amber (Australia), Libor Martinek (Czechy), Ewa Wicha-Wauben (Holandia), Łyczezar Seliaszki (Bułgaria).

   Dziś wielu z wymienionych autorów jest już po drugiej stronie światła, pozostaną jednak na zawsze na łamach. „Ciechanowskie Zeszyty Literackie” trafiają bowiem do najważniejszych bibliotek w Polsce (Biblioteka Narodowa nadała pismu ISBN i ISSN), mają też coraz więcej wiernych czytelników i odbiorców w kraju, a także zagranicą.

   - Będąc w marcu 2016 r. na Uniwersytecie Harvarda w Cambridge zajrzałam do biblioteki tej jednej z najlepszych w świecie uczelni i oczom swoim nie mogłam uwierzyć. Oprócz większości moich autorskich książek znalazłam tam bowiem wszystkie numery „Ciechanowskich Zeszytów Literackich”! A więc warto je wydawać, i oczywiście pisać do naszego periodyku. Zapraszam więc na nasze łamy kolejnych autorów! – mówiła Teresa Kaczorowska, dziękując całemu Zespołowi redakcyjnego „CZL” za współpracę przy mozolnym co roku tworzeniu periodyku.

   Skład Zespołu redakcyjnego zmieniał się, obecnie stanowią go, poza redaktorką naczelną: Alina Zielińska, Wanda Mierzejewska, Robert Kołakowski (grafik) i drukarz Zbigniew Milewski. Teresa Kaczorowska dziękowała też wszystkim Autorom za utwory do wszystkich wydawanych do tej pory numerów (redakcja pisma nie płaci honorariów), Staroście Ciechanowskiemu, Prezydentowi Ciechanowa i Marszałkowi Mazowsza za pomoc finansową w jego druku, a także wszystkim, którzy wspierają pismo od 20 lat.

   - A Czytelników proszę o dalsze trwanie z nami. Cieszymy się, że stworzone 20 lat temu, przez nieliczne grono zapaleńców, pismo stało się już trwałą wartością nie tylko regionu, ale polskiej kultury – podsumowała red. T. Kaczorowska. W jubileuszowym numerze „Zeszytów”, który nosi tytuł Bronisława Włodkówna (1882-1950), pisarka odrodzonej Polski, znany krytyk literacki Janusz Termer napisał w recenzji (Pamięć i trwanie. 20-lecie „Ciechanowskich Zeszytów Literackich”), że „CZL” zdobyły już „wysoką pozycję, znaczenie i rangę w życiu kulturalnym nie tylko Ciechanowa i całego Mazowsza, ale i w całym kraju”.

  

Ponadto w jubileuszowym numerze periodyku pierwszy rozdział nosi tytuł Bronisława Włodkówna (1882-1950), pisarka odrodzonej Polski i przybliża tę urodzoną we wsi Nużewko pod Ciechanowem zapomnianą autorkę wielu książek (głównie dla młodzieży) i nauczycielkę, której książki w odrodzonej Polsce cieszyły się dużym powodzeniem - głównie poprzez obszerny tekst Barbary Bielastej, ale opublikowano też dwa opowiadania Bronisławy Włodkówny, doskonale oddające klimat odradzającej się przed 100 laty niepodległej Polski.

  Poza częścią poświęconą Bronisława Włodkównie, są w jubileuszowym numerze „CZL” tradycyjne rozdziały: Strony nasze (z dowolnymi utworami członków Związku Literatów na Mazowszu), Strony gościnne (dokonania dziewięciu współczesnych autorów z różnych zakątków kraju oraz sześciu z Litwy), Spotkania z Literaturą w Opinogórze, Laureaci naszych konkursów literackich (prezentuje utwory nagrodzone w konkursach literackich, które Związek Literatów na Mazowszu współorganizuje z różnymi instytucjami kultury i organizacjami pozarządowymi: „O Laur Opina” (Ciechanów-Opinogóra 2017), „O Laur Sarbiewskiego” (Płońsk 2018), „O Laur Posła Prawdy” (Gołotczyzna 2018), w Mazowieckim Konkursie Literackim (Przasnysz 2017) oraz Ogólnopolskim Konkursie Literackim im. Alfreda Borkowskiego (Przasnysz 2018).

Kolejne rozdziały „CZL” nr 20 to: Recenzje, opinie, wspomnienia (omawia się kilka nowych książek), Wydarzenia, Kronika (odnotowuje najważniejsze zdarzenia z działalności Związku Literatów na Mazowszu oraz udział jego członków w szeroko pojętym życiu literackim w regionie, kraju i poza granicami), Kronika ZLM. Jubileuszowy 20. numer wzbogacony jest też licznymi fotografiami, liczy 300 stron, a na końcu zawiera kolorową wkładkę z 20 tytułowymi okładkami pisma.




  wstecz